Materiały edukacyjne: 15 listopada 2009

Podstawowe formacje świecowe

Formacje świecowe na wykresie pokazują zachowanie się uczestników rynku. Są to zwykle połączenia kilku świec, ale bardzo wymowne są też pojedyncze świece. Szczególne interesujące są świece dzienne, bo pokazują przebieg całej sesji. Za najważniejszy moment sesji uznaje się zamknięcie — to, co nadaje ostateczny kształt świecy dziennej.

Doji tworzy się wtedy, gdy ceny otwarcia i zamknięcia są takie same lub bardzo podobne. Długość cieni nie jest szczególnie istotna. Japończycy mówią, że dzień doji to dzeiń bitwy byków z niedźwiedziami. Pojawienie się doji to sygnał, że inwestorzy nie mają pomysłu, co dalej - rynek szuka kierunku.

Nagrobek doji. Tworzy się wtedy, gdy ceny otwarcia i zamknięcia są najniższymi cenami dnia. Czasami wyznacza dno, ale częściej pojawia się na szczycie.

Przykład z FW20 (15.10.2007)

Doji na długich nogach. Ma jeden albo dwa długie cienie. Często sygnalizuje szczyt lub dno. Japończycy mówią, że w takim dniu rynek traci poczucie kierunku.

Przykład z DJIA (8.07.2009)

Objęcie hossy. Pojawia się na dnie trendu. Biały korpus całkowicie zakrywa poprzedzający go korpus czarny. Rodzi się siła popytu, która wynosi ceny ponad maksimum z poprzedniej sesji. Im mniejszy korpus lewej świecy, tym silniejsza wymowa formacji.

Objęcie bessy. Pojawia się szczycie trendu. Formacja o silnej wymowie spadkowej. „Niedźwiedzie” zdobywają wyraźną przewagę nad „bykami”. Cenny powinny stopniowo spadać. Im mniejszy korpus lewej świecy, tym silniejsza wymowa formacji.

Zasłona ciemnej chmury. Występuje na szczycie trendu wzrostowego lub pod koniec konsolidacji. Sygnalizuje wyczerpywanie się siły „byków”. Pierwsza świeca pokazuje wciąż dużą moc „byków”, druga otwiera się jeszcze wyżej, na chwilę testuje maksymalną siłę „byków”. Kiedy znajdzie maksimum i zaczyna spadać, już w zasadzie nie odzyskuje siły. Razem z poprzednią świecą tworzy „spadającą gwiazdę”. Jest to przykład podejścia Japończyków do analizy świec – można patrzeć na dwie jako formację, ale też można patrzeć na nie jak na jedną. Kto widzi „spadającą gwiazdę”, czuje oddech „niedźwiedzia”. Ale na „zasłonę” już nie każdy tak reaguje, a przecież ma podobny wydźwięk.

Przykład z FW20 (15-16.04.2009)

Formacja przenikania. To przeciwieństwo zasłony ciemnej chmury. Pojawia się na dnie trendu spadkowego. Druga świeca testuje dno, otwiera się poniżej poprzedniego minimum, a nawet na chwilę schodzi niżej. Potem „byki” nabierają optymizmu i go nie tracą do końca sesji. Biała świeca zamyka się powyżej połowy poprzedniej świecy. Jeżeli zamknie się poniżej połowy, formacja jest niepewna i musi ją potwierdzić jedna z najbliższych sesji.

Młot i wisielec. Charakterystyczna świeca z długim dolnym cieniem. Na dnie jest nazywana młotem, a na szczycie wisielcem. Korpus jest zwykle mały. Na końcu spadków młot ubija dno. Japończycy nazywają tę świecę takuri, co znaczy „sondowanie głębokości”. Młot jest dobrym sygnałem kupna, jeżeli inne wskaźniki pokazują wyprzedanie rynku.

Przykłady z FW20

Gwiazda poranna. Ładna nazwa. I słusznie, bo formacja to sygnalizuje budzenie się „byków”. Formację tworzą trzy świece. Jeżeli je się połączy w jedną, to tworzą młot z długim dolnym cieniem. I jak zwykle, najlepszą wymowę ma formacja, gdy ostatnia świeca wzrostowa zamyka się powyżej środka pierwszej świecy spadkowej, a do tego jest potwierdzona wskaźnikami wyprzedania. Formacja ta ma różne odmiany. Niektórzy uważają, że ważne jest, by świecą środkową była mała świeca doji lub ważka (doji bez górnego cienia).

Gwiazda wieczorna. Jak sama nazwa wskazuje, to przeciwieństwo gwiazdy porannej. Podobnie jak gwiazda wieczorna na niebie sygnalizuje zmierzch, tak formacja ta zapowiada ciemność dla „byków”. Kończy trend wzrostowy. Jej wymowa jest zależna od tych samych elementów, co w wypadku gwiazdy porannej – owczywiście w lustrzanym odbiciu.

Spadająca gwiazda. Jesteśmy na szczycie. Ostrzeżenie przed lawiną. Świeca ta jest najwymowniejsza, gdy ma długi górny cień - jak kometa z warkoczem. Ale jak każda świeca, też wymaga potwierdzenia kolejnymi świecami lub wskaźnikami wykupienia. Na dnie taka świeca (odwrócony młot) ma wymowę typowego młota.

Przykład z FW20 (10.11.2008)

Sumując ten krótki przegląd podstawowych formacji świecowych, dodam tylko, że należy uważać na pojedyncze świece w dniach, w których są podawane ważne komunikaty finansowe. Świeca w takim dniu bywa bardzo myląca.

Przyład mylącej pojedynczej świecy w dniu komunikatu. DJ. 30 stycznia 2008 FED podał kolejny komunikat o obniżce stóp procentowych. Utworzyła się wtedy spadająca gwiazda z bardzo długim cieniem. Ale następnego dnia została zanegowana.

asp